PKW UNPROFOR / UNCRO

W celu zapobieżenia eskalacji konfliktu, jaki ogarnął terytorium byłej Jugosławii w 1991 r. utworzono Siły Ochronne Organizacji Narodów Zjednoczonych ? UNPROFOR (United Nations Protection Force). Siły pokojowe początkowo działały w Chorwacji na obszarach zamieszkałych w znacznej części przez Serbów, którzy zresztą powołali swoje quasi-państwa nie uznawane przez inne rządy. Siły UNPROFOR miały najpierw rozdzielić walczących i stosując zasadę neutralności czyli nieangażowania się w konflikt, doprowadzić do demilitaryzacji terenów, nadzorować proces formowania się lokalnej policji, monitorować powrót uchodźców, aby mogły powstać tam warunki do przeprowadzenia wyborów samorządowych.

Mandat UNPROFOR upoważniał siły ONZ do utrzymywania kontroli nad trzema strefami ochronnymi ONZ wolnymi od zbrojnych ataków i niepokojów. To w ramach tej operacji sformowano PKW, którego kościec stanowił powołany po raz pierwszy w historii PKW batalion operacyjny POLBATT liczący 893 żołnierzy. Najważniejszymi zadaniami oddziału było patrolowanie nadzorowanego obszaru, ochrona ważnych instalacji, eskortowanie konwojów humanitarnych.

Misja, w której brali również udział polscy oficerowie występujący w roli obserwatorów wojskowych ONZ ? MO (Military Observers), trwała od kwietnia 1992 do maja 1995 roku, POLBATT służył w ramach UNPROFOR, a później w Operacji ONZ Przywrócenia Zaufania w Chorwacji – UNCRO (United Nations Confidence Restoration Operation). Wraz z niekontrolowanym rozwojem sytuacji oddział wzmacniano i w szczytowym okresie, w lutym 1995 r. osiągnął liczbę 1245 ludzi. Funkcjonował do końca operacji tj. do grudnia tego roku.

Rozpoczęta w dniu 5 sierpnia 1995 r. ofensywa pk ?Oluja? (Burza) prowadzona przez wojska chorwackie i wspierające je oddziały muzułmańskiego 5 Korpusu BiH przeciwko serbskim quasi-państewkom spowodowała ofiary wśród żołnierzy ONZ. Większość polskich posterunków znajdujących się w strefie rozdzielenia znalazła się w obszarze walk obu stron. Niektóre z nich zostały całkowicie zniszczone. Zgodnie z mandatem misji oddziałom sił pokojowych nie wolno było odpowiadać ogniem. Część załóg posterunków została pod groźbą użycia broni brutalnie rozbrojona i ograbiona, nawet z mienia osobistego. W tej działalności szczególnie wyróżniali się żołnierze oddziałów muzułmańskich. Kilkunastu polskich żołnierzy odniosło rany, głównie od pośredniego ognia artyleryjskiego i czołgowego.

Chorwacka ofensywa w Slawonii i Krainie w maju i sierpniu 1995 r. postawiła ONZ przed faktami dokonanymi – wyeliminowała też potrzebę istnienia UNCRO i rozpoczęto jej wycofanie. Jedynie Wschodnia Slawonia – kontrolowana jeszcze przez Serbów – pozostawała pod nadzorem UNCRO. Jednakże ten problem postanowiono rozwiązać w rozmowach chorwacko – serbskich. Rozmowy te toczyły się przy udziale ONZ i zakończyły porozumieniem z 12 listopada 1995 r. Zapewniało ono pokojową reintegrację w ramach Chorwacji i wzywało Radę Bezpieczeństwa do ustanowienia tymczasowej administracji mającej zarządzać regionem przez okres przejściowy. Wraz z ustanowieniem administracji ONZ mandat UNCRO wygasł 15 stycznia 1996 r., wtedy też zakończył swoją działalność POLBATT.

Przypadek misji UNPROFOR i UNCRO dowodził, że scenariusze misji ONZ opierające się na neutralnej postawie żołnierzy w błękitnych hełmach w rejonie mandatowym stają się nieefektywne. Te misje oraz inne realizowane w tym czasie stały się przyczynkiem do krytyki i w konsekwencji kryzysu działań pokojowych realizowanych pod flagą ONZ.

Grzegorz Ciechanowski

Lista publikacji poruszających tematykę misji PKW UNPROFOR / UNCRO:

  • Polska w operacjach pokojowych Operacje pokojowe ONZ
    Jerzy Markowski
    Warszawa 1994
  • Pokojowe misje Wojska Polskiego Bibliografia
    Ministerstwo Obrony Narodowej Centralna Biblioteka Narodowa, Stowarzyszenie Kombatantów Misji Pokojowych ONZ
    Warszawa 2003
  • Polskie kontyngenty wojskowe w operacjach pokojowych 1990 – 1999
    Grzegorz Ciechanowski
    Toruń 2010
  • Polacy w służbie pokoju 1953 – 2003
    Andrzej Zasieczny (red.)
    2003

7 odpowiedzi na „PKW UNPROFOR / UNCRO

  1. Tomek kucharz pisze:

    Witam wszystkich z misji pokojowej w miejscowości Slunj unprofor 2 zmiana 1992-1993 byłem tam kucharzem w sztabie tyle lat mineło a wszystko się pamięta pozdrawiam kucharzy kelnerów i wszystkich oficerów którym miałem przyjemność gotować czy ktoś pamięta wigilię 1992 kto pamięta wyjazd do Włoch na wycieczkę spaliśmy w domu pielgrzyma koło Watykanu zmienialiśmy Polską flagę na Monte casino jeśli ktoś pamięta proszę o kontak serdecznie pozdrawiam

  2. Andrzej Serbian pisze:

    Przypadkiem znalazłem stronę o działalności Misji pokojowych . Polęcę link do strony takąze poruszające ten temat .Jest może mało znana , ale warta odwiedzenia . Może część osób tam się rozpozna , bo ja już kila osób rozpoznałem https://www.youtube.com/watch?v=sYK6ELhdMh4

  3. gregMan pisze:

    To mój posterunek. Budowałem tam każdy bunkier, schron, stawiałem namioty i kibelek. Pewnego dnia Finowie zmodyfikowali nam kwaterę stawiając kampingi. Ale namiot albo dwa zostały.Tarpany doskonale spisały się w tej misji. Po lewej bunkier gdzie Guma i Kwiatek zabawiali nas grą na gitarach. Obok maszt radiostacji. Na wzgórzu Trzic a na horyzoncie Chorwacja. I tyle….
    Pozdrawiam Wszystkich, którzy zostawili tam odrobinę własnego potu.
    MAKE LOVE, NOT WAR jak mawiał manekin stojący w Turanju.

  4. egon388 pisze:

    witam wszystkich- byłem na misji od czerwca 94 do samego końca tj .grudzień 95 jako dowódca posterunku OP-43 i OP-44 na 4 kompani .może ktoś z kolegów się odezwie

  5. Tobi pisze:

    Jest to obóz w pobliżu (obecne bardzo zrujnowanej) wioski Trżić Tounski. Byłem tak zaledwie kilka tygodni temu. Z dawnej pięknej osady pozostały jedynie 2 – 3 zamieszkałe gospodarstwa (reszta to kompletna ruina – przykry widok). Na terenie dawnej granicy na Kraińsko – Chorwackiej do chwili obecnej wiszą tablice ostrzegające przed minami. Teren jest mało atrakcyjny turystycznie więc saperzy jeszcze widocznie tych terenów dokładnie nie sprawdzili. Jeśli chodzi o dojazd to drogę piaskową zastąpił już asfalt.
    Link do mapy google:
    https://maps.google.pl/maps?q=slunj&hl=pl&ie=UTF8&ll=45.201453,15.432873&spn=0.030178,0.076818&geocode=+&hnear=Slunj,+Karlova%C4%8Dka+%C5%BEupanija,+Chorwacja&t=m&z=14

  6. Jarek pisze:

    Bardzo fajna strona i zdjęcia. Mam pytanie. Czy ktoś potrfafi wskazać dokładną lokalizację na mapie lub GPS posterunku widniejącego na zdjęciu: http://skmponz.szczecin.pl/wp-content/uploads/2011/03/51-150×150.jpg (obóz pod namiotami). Byłem żołnierzem tego plutonu. Podczas wakacji w 2012 roku chciałem odwiedzić to miejsce, ale te strony bardzo się zmieniły i nie umiałem tam trafić. W 2013 też planuję wyjazd do Chorwacji. Może ktoś pomoże?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


Kliknij aby dodać emotikonę

SmileBig SmileGrinLaughFrownBig FrownCryNeutralWinkKissRazzChicCoolAngryReally AngryConfusedQuestionThinkingPainShockYesNoLOLSillyBeautyLashesCuteShyBlushKissedIn LoveDroolGiggleSnickerHeh!SmirkWiltWeepIDKStruggleSide FrownDazedHypnotizedSweatEek!Roll EyesSarcasmDisdainSmugMoney MouthFoot in MouthShut MouthQuietShameBeat UpMeanEvil GrinGrit TeethShoutPissed OffReally PissedMad RazzDrunken RazzSickYawnSleepyDanceClapJumpHandshakeHigh FiveHug LeftHug RightKiss BlowKissingByeGo AwayCall MeOn the PhoneSecretMeetingWavingStopTime OutTalk to the HandLoserLyingDOH!Fingers CrossedWaitingSuspenseTremblePrayWorshipStarvingEatVictoryCurseAlienAngelClownCowboyCyclopsDevilDoctorFemale FighterMale FighterMohawkMusicNerdPartyPirateSkywalkerSnowmanSoldierVampireZombie KillerGhostSkeletonBunnyCatCat 2ChickChickenChicken 2CowCow 2DogDog 2DuckGoatHippoKoalaLionMonkeyMonkey 2MousePandaPigPig 2SheepSheep 2ReindeerSnailTigerTurtleBeerDrinkLiquorCoffeeCakePizzaWatermelonBowlPlateCanFemaleMaleHeartBroken HeartRoseDead RosePeaceYin YangUS FlagMoonStarSunCloudyRainThunderUmbrellaRainbowMusic NoteAirplaneCarIslandAnnouncebrbMailCellPhoneCameraFilmTVClockLampSearchCoinsComputerConsolePresentSoccerCloverPumpkinBombHammerKnifeHandcuffsPillPoopCigarette